Chết đuối là tình trạng thiếu oxy do cơ thể bị chìm trong nước. Người ta thống kê thấy khoảng 4/5 trường hợp chết đuối mà trong phổi có nước và 1/5 còn lại chết đuối nhưng phổi không có nước. Người bị chìm trong nước nhưng không bị ngạt được cứu tỉnh kịp thời thì được gọi là suýt chết đuối.

Sở dĩ có tình trạng chết đuối mà trong phổi không có nước là do người không biết bơi bất ngờ bị chìm trong nước, nạn nhân hoảng sợ khiến các phản xạ bị rối loạn làm cơ thể bị chìm, phản xạ co cơ nắp thanh quản và đóng khí quản lại làm nạn nhân không thở được dẫn đến thiếu oxy não và bất tỉnh. Do nắp thanh quản bị đóng nên nước cũng không vào phổi được. Đó cũng được gọi là chết đuối khô.

Cấp cứu nạn nhân chết đuối:

- Khi thấy một người đang hốt hoảng trên mặt nước hãy nhanh chóng thảy cho họ bất cứ thứ gì có thể giúp họ bám vào và nổi lên được. Nếu chỉ có một mình và 2 tay không, nếu không phải là một nhân viên cấp cứu nhiều kinh nghiệm thì bơi ra cứu nạn nhân là điều rất mạo hiểm dù là một tay bơi giỏi vì trong cơn hoảng loạn cực độ, nạn nhân thường có khuynh hướng vùng vẫy, níu kéo rất chặt gây khó khăn cho người cấp cứu và có nguy cơ làm chết đuối luôn cả hai. Nên ném cho nạn nhân một phao nổi trước cho nạn nhân bám vào, sau đó mới cho nạn nhân bám vào ngưới cứu hộ.

- Sau khi đem nạn nhân lên bờ, hãy nhanh chóng gọi điện thoại số cấp cứu 115 và tiến hành làm hô hấp nhân tạo bằng phương pháp miệng qua miệng vì đó là phương pháp hữu hiệu nhất. Não người sẽ bị tổn thương hoặc chết nếu nạn nhân ngưng thở từ 4-6 phút.

Với ngạt nước, sơ cứu tại chỗ và đúng kỹ thuật là những yếu tố quan trọng nhất, quyết định đến sự sống còn và khả năng bị di chứng não của người bị nạn.

- Trường hợp nạn nhân đã ngừng thở, ngừng tim thì nhanh chóng dốc ngược đầu nạn nhân cho nước trong đường thở thoát ra hết;  sau đó đặt nạn nhân trên mặt phẳng cứng, ngửa cổ nạn nhân ra sau, móc hết đàm nhớt, dị vật trong miệng nạn nhân ra, một tay đặt lên trán nạn nhân, bịt mũi nạn nhân bằng bằng ngón trỏ và ngón cái, sau đó hít sâu, áp miệng người cấp cứu vào miệng nạn nhân thổi 2 hơi đầy; để lồng ngực tự xẹp và thổi tiếp lần thứ hai. Thực hiện cho đến khi nạn nhân thở được hoặc có xe cấp cứu đến.Nếu nạn nhân bị ngưng tim nên tiến hành xoa bóp tim ngoài lồng ngực song song với hô hấp nhân tạo.

Đặt nạn nhân nằm nghiêng

- Dùng 1 bàn tay (đối với trẻ từ 1-8 tuổi) hoặc 2 bàn tay đặt chồng lên nhau (đối với trẻ hơn 8 tuổi và người lớn) ấn vào phía trên mỏm ức 2 khoát ngón tay.

- Phối hợp ấn tim và thổi ngạt theo tỷ lệ 5/1 (đối với trẻ ) hoặc 15/2 (đối với người lớn). Cần lưu ý là vẫn phải tiếp tục thực hiện các động tác cấp cứu này trên đường chuyển người bị nạn tới cơ sở y tế, cho đến khi tự thở lại được hoặc chắc chắn đã chết.- Việc cấp cứu này đôi khi phải mất hàng giờ hoặc lâu hơn. Nếu lồng ngực còn di động tức là còn tự thở được, hãy đặt nằm ở tư thế an toàn, nghĩa là nằm nghiêng một bên để nếu nôn ói thì chất nôn dễ dàng thoát ra ngoài và không trào ngược vào phổi, gây viêm phổi.

Chú ý:

- Không nên cố tìm cách cho nước trong phổi nạn nhân chảy hết ra ngoài bằng cách xốc nước (vác nạn nhân chạy vòng vòng cho nước chảy ra) vì như thế sẽ bỏ lỡ thời gian vàng cho việc làm hồi sức cấp cứu tim phổi mà chỉ cần chậm trễ 4 phút thôi là não có nguy cơ bị chết rồi! Trong quá trình hồi sức cấp cứu tim phổi, nước trong phổi sẽ tự động thoát ra ngoài. Nếu là nước sông, hồ thì nước sẽ thấm vào hệ tuần hoàn rất nhanh do hiện tượng thẩm thấu (nước sông có nồng độ loãng hơn máu).

- Khi làm xoa bóp tim ngoài lồng ngực, cần chú ý không quá mạnh bạo vì có thể làm gãy xương sườn nạn nhân.

Đề phòng:

- Không nên nhảy xuống vùng nước mà không biết nơi đó nông hay sâu, có lối thoát khi gặp nguy hiểm hay không.

- Khi đi bơi nên đi chung với những người bơi giỏi và nên mang theo phao khi đi bơi và đi tàu thuyền.

- Không ăn no, không uống rượu trước khi xuống nước.

- Chỉ đi bơi ở các hồ bơi bảo đảm an toàn và có nhân viên cứu hộ giám sát.

- Trẻ em khi bơi phải được người lớn giám sát thường xuyên và không được rời mắt để làm công việc khác như đọc sách, tán chuyện gẫu, chơi bài…

- Ở nhà có trẻ nhỏ tốt nhất không nên để những lu nước, thùng nước, nếu bắt buộc phải có (như vùng phải tích trữ nước ngọt để dùng) nên đậy thật chặt để trẻ em không mở nắp được.

- Nhà khá giả có hồ bơi nên rào kín xung quanh và cửa có khóa để trẻ em không mở cửa được, có hệ thống báo động khi trẻ em vào.

- Nên cho trẻ tập bơi sớm (trên 4 tuổi).

Tóm lại: chết đuối là một tai nạn thường gặp nhất là nước có nhiều sông rạch và bờ biển dài như ở nước ta. Tuy nhiên tai nạn này có thể phòng chống dễ dàng nếu chúng ta hiểu biết về nó và mạng sống của một người đôi khi phụ thuộc vào vài phút phù du đầu tiên của cấp cứu hối sức ban đầu. (Medic-Lab)

Ngồi máy tính nhiều làm giảm thị lực (83%), tổn hại khớp xương, đau lưng, đau vai (51,1%), đau đầu (56,1%) và chán ăn (54,4%).

Với những người đang hàng ngày làm việc với máy vi tính, những sai lầm về động tác tay khi điều khiển chuột và bàn phí là nguyên nhân gây ra Hội chứng CTS (Hội chứng ống cổ tay (CTS – Carpal Tunnel Sydrome)). Để phòng bệnh, bạn nên sử dụng chuột và bàn phím máy tính theo các chỉ dẫn dưới đây:

Bàn đặt máy vi tính được chia làm 03 vùng

Vùng 1: Khoảng cách từ màn hình đến người sử dụng (~ 60 cm +)
Vùng 2: Khoảng cách từ màn hình đến bàn phím (~ 20 – 50 cm)
Vùng 3: Khoảng cách từ chuột và bàn phím đến người sử dụng (~ 25 cm)

Bạn bị rơi xuống nước cùng với những người khác hay bạn chủ động xuống cứu người đuối nước cũng cần phải lưu ý.

Người sắp chết đuối thường rất hoảng loạn nên có một ý chí giành giật mạng sống vô cùng quyết liệt, do đó họ vùng vẫy với một sức mạnh ghê gớm và ôm cứng tất cả những gì có trong tầm tay, nhất là khi thấy có người cứu hộ xuất hiện, họ liền tìm cách ôm chặt lấy. Vì thế, việc cứu hộ sẽ vô cùng nan giải. Phải xác định là có đủ khả năng khống chế được nạn nhân, lúc ấy mới tiếp cận nạn nhân, nếu không cả hai sẽ bị nguy hiểm tới tính mạng.
Vì vậy, khi bơi đến gần nạn nhân, hãy lặn xuống, vòng ra phía sau lưng nạn nhân, cầm 2 chân người bị nạn đẩy trồi lên và trôi vào bờ. Nếu hết hơi, ta bơi lùi ra một chút, trồi lên lấy hơi rồi lại tiếp tục.

Khi bị nạn nhân nắm cổ tay:

Xoay cho một cạnh của cổ tay về phía tiếp xúc giữa ngón cái và bốn ngón còn lại của nạn nhân. Sau đó giựt mạnh, cổ tay ta sẽ tuột ra khỏi bàn tay nắm của nạn nhân.
Khi bị nạn nhân nắm một chân:

Co chân bị nắm lại, dùng chân kia đạp mạnh vào cằm của nạn nhân. Ngay lập tức nạn nhân sẽ buông tay ra.

Khi bị nạn nhân bấu chặt lấy cổ:

Hít một hơi thật dài và lặn xuống sâu thêm cho họ buông ra. Nếu nạn nhân không chịu buông, ta chắp hai tay lại như tư thế cầu nguyện, rồi hất bung lên cao.

hoặc luồn hai tay của ta vào trong hai tay của nạn nhân, dùng hết sức một tay thì tống vào cằm của nạn nhân, một tay thì xô mạnh tay của nạn nhân cho tuột ra, rồi nắm lấy cổ tay của họ, vừa trấn an vừa bơi đưa vào bờ.

Click vào đây để xem hình ảnh ban đầu của 800 267 pxx

Khi bị nạn nhân ôm chặt từ phía sau:

Lần tìm đến ngón út của nạn nhân và bẻ ngược mạnh về phía sau, nạn nhân sẽ buông ra ngay tức khắc.

Ảnh: jupiterimages.com

Bỏng là một tai nạn thường gặp trong cuộc sống hằng ngày. Ở nước ta, khoảng 1/2 số trường hợp bỏng là các trẻ nhỏ do gia đình không trông nom cẩn thận, sơ xuất để các cháu đến gần bếp lửa, thức ăn nóng, đèn dầu, đồ điện... Ở người lớn, tai nạn bỏng gặp khi hỏa hoạn, bỏng điện... Vấn đề dự phòng các tai nạn gây bỏng, hạn chế các điều kiện xảy ra cháy nổ, biết cách xử trí sớm và đúng là một vấn đề cấp thiết mà mỗi người, mỗi gia đình và các tập thể cần biết khi tai nạn bỏng xảy ra.

Khi bị bỏng do bất kỳ tác nhân nào, không xử trí hoặc bôi các thứ không cần thiết lên vết bỏng (thuốc đánh răng, mỡ trăn, nước mắm, xát muối, thuốc nước lá cây không rõ nguồn gốc...). Những điều này làm khó khăn cho điều trị và có thể gây nhiễm khuẩn thêm. Kinh nghiệm cho thấy cách xử trí sớm và đúng với các nạn nhân bị bỏng rất quan trọng, làm giảm nhẹ tổn thương, làm giảm đau đớn, phòng chống sốc bỏng. Đặc biệt với các tổn thương như bỏng đường hô hấp, bỏng mắt..., xử trí ban đầu là rất quan trọng để việc điều trị, dự phòng bệnh bỏng và tổn thương bỏng ở các cơ sở điều trị được thuận lợi và có kết quả hơn.

Những việc cần làm để dự phòng tai nạn gây bỏng

Trong gia đình: Đối với trẻ nhỏ và người già chúng ta phải quan tâm nhiều đến việc này, nhất là các gia đình ở nông thôn. Tránh cho các cháu nhỏ đến gần bếp lửa, gần than củi đốt, gần các thức ăn nóng như nồi canh, nồi cám lợn..., gần đèn dầu, gần các đồ điện như bàn là, bếp điện và bật lửa, diêm... Tất cả đồ vật dễ gây cháy nổ, bỏng phải để xa tầm tay trẻ em. Trong mỗi gia đình phải sẵn sàng các túi cấp cứu trong hộp thuốc, tủ thuốc bao gồm bông gạc băng và thuốc oresol...

Trong mỗi tập thể cũng phải có ý thức phòng chống tai nạn bỏng cho các thành viên, đặc biệt là cơ sở có liên quan đến chất cháy nổ, cơ sở có đường dây điện dễ bị chập, bị hở. Khi lao động phải nghiêm túc thực hiện các chỉ tiêu an toàn chống tai nạn lao động trong đó có cháy nổ. Từng người phải có ý thức để không xảy ra các tai nạn, đặc biệt là lao động tại các hầm lò

Xử trí ban đầu khi bị bỏng

Tùy từng loại mà ta có cách xử trí ban đầu nhằm mục đích giảm nhẹ tổn thương bỏng, giảm đau, phòng chống sốc bỏng và các biến chứng của sốc bỏng, của tổn thương bỏng và bệnh bỏng bao gồm các bước:

- Bình tĩnh: Dập tắt lửa cháy, cắt cầu chì, nguồn điện, cởi bỏ quần áo cháy trên cơ thể... bằng cách vượt ra khỏi đám cháy, tránh hít khói, lửa cháy, đến nơi an toàn, thoáng khí, sạch sẽ. Biết cách tự làm hạn chế tổn thương bỏng cả về diện tích bỏng và độ sâu của vết thương bỏng.

Nếu gần một nguồn nước sạch, lạnh thì cách tốt nhất là ngâm toàn chi bị bỏng trong nước sạch lạnh, làm cho nhiệt độ dưới da bỏng hạ thấp, giảm đau, giảm phản ứng viêm nề, giảm thoát dịch huyết tương. Đây là một cách xử trí bỏng ban đầu rất tốt. Các công trình khoa học đã chứng minh tác dụng giảm đau, ức chế tính thấm thành mao mạch, giảm phù nề bỏng của nước sạch lạnh. Nhưng việc ngâm vùng bị bỏng trong nước sạch lạnh phải được thực hiện trong 30 phút đầu tiên (nhất là trong 10 phút đầu tiên) thì mới có kết quả tốt.

Sau khi đã ngâm lạnh vùng bị bỏng thì dội nước sạch lạnh lên vùng bị bỏng để rửa sạch vết bỏng rồi dùng gạc miếng sạch phủ lên mặt vết thương bỏng, dùng bông che phủ để giảm đau đớn và băng ép chặt vừa phải vết bỏng. Việc băng ép vừa phải có tác dụng ngăn ngừa sự thoát dịch qua các thành mạch ra các vùng bị tổn thương bỏng (dịch phù nề bỏng). Cách này phải tiến hành sớm, ép vừa phải để còn lưu thông các mạch máu, không cần băng ban đầu nếu bỏng vùng mặt, vùng tầng sinh môn, vùng hoại tử bỏng, vùng bỏng độ 1.

Cho bệnh nhân bị bỏng uống nước oresol hoặc nước chè đường, hoặc uống dung dịch pha: muối ăn 4g và natri bicarbonat 2g trong 1 lít nước uống.

Để nạn nhân ở chỗ yên tĩnh, sạch sẽ, thoáng khí có đủ không khí sạch để thở (nhất là bị đám bỏng lửa cháy thì hít thở phải nhiều khí có oxycacbon). Vận chuyển nạn nhân về các cơ sở điều trị. Trong quá trình xử trí ban đầu phải sơ bộ ước tính diện tích bỏng, độ sâu của bỏng, nạn nhân có bị các tổn thương bỏng đường hô hấp, bị nhiễm độc phải khí của vụ cháy không. Phải khám nhanh trạng thái hô hấp, trạng thái tim mạch và xem nạn nhân có bị tổn thương cơ học khác kết hợp không, ghi kết quả khám xét này vào phiếu của người bệnh và chuyển về tuyến điều trị cho an toàn, tránh sốc và lạnh cho nạn nhân.